over de galerie

 exposities/gebeurtenissen

 kunstenaars

 in stock

 contact

 links




bram oostra


nieuw werk   2010

schilderijen

21 februari tot en met 28 maart 2010


Over Bram Oostra door Wim de Natris

Dit jaar wordt Bram Oostra 75 jaar, maar dat is voor hem bepaald geen reden om de penselen aan de wilgen te hangen. In tegendeel, er wordt hard gewerkt in het atelier van de kunstenaar. Deze expositie is daarvan het zichtbare resultaat.

Vijftien jaar geleden bezocht de kunstenaar het beroemde laat 18e eeuwse planetarium in Franeker gebouwd door Eise Eisinga. Het ingenieuze instrument maakte op hem een verpletterende indruk. Een indruk die zichtbaar zou blijven in zijn werk tot op de dag van vandaag. Voor hem werd het planetarium de metafoor voor de ontmythologisering van het universum en misschien zelfs van God, zoals ingezet door de Franse Encyclopedisten.
Waren de eerste planetariaschilderijen min of meer letterlijk afgeleid van het planetarium als gebouw, in de latere reeksen verschuift het planetarium als bouwwerk naar de achtergrond waarbij de oorspronkelijke uiterlijke vormgeving nauwelijks een rol meer speelt. Het verst gaat die verandering toen een aantal jaren geleden een tekeningenreeks ontstond, waarbij er helemaal geen sprake meer is van bouwsel of metafoor, maar van het instrumentarium dat zich gewoonlijk in een observatorium uit het verleden bevond, zoals verrekijkers, telescopen en meetinstrumenten.

In zijn nieuwste reeks schilderijen gaat Bram Oostra nog veel verder. Het observatorium als bouwwerk is weliswaar weer terug compleet met instrumentarium, maar het staat nu midden in een landschap omringd door allerlei tekens die functioneren als landschappelijke elementen. De observatoria zijn fragiele bouwwerkjes, rechthoekig met een halcirkelvormig dak. Ze zijn doorzichtig, waardoor een kijkje in de keuken van het observatorium gegeven wordt. Instrumenten en behuizing zijn in één beeld gevangen.
Boven het met observatoria bezaaide landschap drijven statige wolken, waarin je soms, zoals bij echte wolken, onderdelen van het menselijk lichaam kunt onderscheiden. Ook zijn er op enkele wolken cijfers aangebracht die door hun stand ten opzicht van elkaar de suggestie kunnen wekken van sterrenbeelden. Het waarnemend instrument met het object van zijn waarneming in één beeld verenigd.

Niet alleen vanwege de uitbreiding van het onderwerp is deze nieuwste reeks Bram Oostra bijzonder, maar ook door het opvallende kleurgebruik. Waren de vroegere werken uit de planetarium- en observatoriumreeksen vaak zwaar en ernstig van kleur, deze nieuwe reeks verrast door een voor de schilder ongewone kleurenpracht.
Zou de kunstenaar hiermee willen zeggen, dat zijn onderzoek naar de verifieerbare wereld geëindigd is? Waarschijnlijk niet. Eerder lijkt het alsof de kunstenaar aangeeft, dat we al dat onderzoek en ontmythologiseren niet te ernstig moeten nemen. Zijn schilderijenreeksen lijken in ieder geval aan te geven dat het spel en de vrolijkheid de ernst hebben overwonnen.




recente tekeningen   2006

tekeningen

22 oktober tot en met 26 november 2006


Over Bram Oostra door Wim de Natris

Bram Oostra (Eindhoven 1935) was na zijn studie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten te Den Haag jarenlang werkzaam in het kunstvakonderwijs. Sinds 1986 treedt hij ook naar buiten als beeldend kunstenaar. Oostra woont en werkt in Nijmegen.

In die afgelopen 20 jaar heeft Bram Oostra zich voortdurend bezig gehouden met een zoektocht naar het artistiek reconstrueren van artefacten uit het verleden.
Enkele jaren geleden raakte de kunstenaar geïnspireerd door het Planetarium, dat de Friese wolkammer Eyse Eysinga tussen 1774 en 1781 bouwde in Franeker. Eysinga wilde met zijn Planetarium aantonen, dat de voorspelling van de Friese dominee Eelco Alta, dat de wereld in 1774 zou vergaan, ongegrond was. Zorgvuldige waarneming door instrumenten als telescopen en de vertaling daarvan in een mechanisch universum waren zijn uitgangspunt. Eysinga was een kind van zijn tijd, de tijd van de Verlichting, de tijd van de Encyclopédie ou Dictionnaire Raisoné des Sciences des Arts et des Métiers van Diderot en d ´Alembert, waarin een verbinding gelegd wordt tussen filosofie, wetenschap en techniek.
Zo raakte Bram Oostra gefascineerd door het fenomeen van instrumenten die het oog ver tot in het universum, zowel op macro- als microniveau, konden reiken.

De tekeningen -ontstaan in 2005 en 2006- die nu in Galerie De Natris worden geëxposeerd zijn geïnspireerd door dat verlichtingsdenken. Gemaakt met een eigentijdse stalen tekenpen en zwarte tekeninkt op Panamees, okerkleurig papier, omringd door nauwelijks leesbare handgeschreven teksten roepen de tekeningen een herinnering op, een herinnering aan de Encyclopédie. Een herinnering aan een tijd, dat het instrument van waarneming nog begrijpelijk was, een instrument dat nog een duidelijk relatie had met de waarnemer en dat waar hij vanuit zijn filosofie en kennis wilde onderzoeken. De tekeningen van Bram Oostra krijgen daardoor iets nostalgisch, iets van een verloren gegane blik op een wereld die ons nu alleen nog vergund is door middel van de vaak ver van ons afstaande en onbegrijpelijke moderne varianten van het instrumentarium, zoals de computer, electronenmicroscoop en de Hubbletelescoop.

Valt de kunstenaar daarmee de huidige instrumentale mogelijkheden aan om de wereld te verkennen? Waarschijnlijk niet. Eerder wijst hij op het feit dat er een tijd is geweest waarin de onderzoeker met zijn kennis en vanuit een filosofie samen met het instrument van waarneming een eenheid heeft gevormd, die uitgestraald wordt door de schoonheid van de instrumenten zelf.








site (c) martijn meeldijk & galerie de natris